Ο μαγευτικός ιδιωματικός λόγος του Καζαντζάκη



Πολλοί ίσως θα ισχυριστούν ότι ο ιδιωματικός λόγος δεν είναι ποιητικός. Είναι πρωτόγονος, ακατέργαστος, απελέκητος, δείγμα αμορφωσιάς και χοντροκοπιάς. Ο Καζαντζάκης με το έργο του βάλθηκε να αποκαθηλώσει αυτή την αντίληψη, προσφέροντάς μας δείγματα απαράμιλλης ομορφιάς της λαϊκής μας γλώσσας.

Ο Καζαντζάκης συγκινείται ιδιαίτερα από τις «παρθένες λέξεις» και αναζητούσε συνεχώς, την καταλληλότερη εκφραστικά λέξη, την πιο δυσεύρετη, για να αποδώσει με ακρίβεια και σαφήνεια, την ποιητική του ιδέα.

Η γλώσσα του Καζαντζάκη είναι ανάμεικτη από ποιητικά και πεζά στοιχεία, από ιδιωματικά και κοινά, από στοιχεία που έχουν σημασιολογική διαφάνεια κι από άλλα που και οι ειδικοί δυσκολεύονται να μαντέψουν την σημασία τους γιατί αυτά, τις πιο πολλές φορές, ανήκουν σε ειδικούς και απόμερους τομείς της ιδιωματικής γλωσσικής ζωής.


Λογοτεχνικοί νεολογισμοί, ευφάνταστες σύνθετες και παρασύνθετες λέξεις, πάντρεμα λαϊκών λέξεων με μοναδική δεξιοτεχνία, τον καθιέρωσαν ως ένα μοναδικό λογοπλάστη της σύγχρονης λογοτεχνίας. Από το ποιητικό κυρίως έργο του μεγάλου μας λογοτέχνη σταχυολογήσαμε λίγα τέτοια γλωσσικά διαμάντια και τα μοιραζόμαστε μαζί σας.

ανεμοδούρι

απλοδαχτύλωσε

αφροδροσολογάται

αχνοκαταστάλαξε

αψηλοξεκορφίσει

βαριόχνωτος

βροντογελάει

γαλαζόκρουστα

γαλαζοπλούμιστο

γιαλοξεφαντώσουν

γλυκαντιφέγγιζαν

γοργοδρασκέλουν

δροσόκορμη

ερωτόλαμνη

θαλασσόφρυδο

θαμπάχνιζε

κεφαλόδεσες

κλωθανηφορίζουν

κορφολίμανο

κρασοκερνοβόλι

μαυρομαντιλωθείτε

μελόχρουσα

μυαλοδόξαρος

μυαλοζυγιάζει

μυριοξομπλιάσω

νυχτοδιαγούμισε

νυχτοπάρωρος

νυχτοπνοές

νυχτοφτέρουγες

ξεθράσεψε

ξεμαργώνουν

ουρανοδόξαρο

πρωτάνθια

πρωταφράτο

ριζοχωματίσω

ροδογαλάζιους

περφανοκαυκήθη

σκοτεινοβλεφαρίζει

σύφλογα

τραγουδομοιρολόι

φεγγαροστάζουν

φιδόκορμα

χαμοβλεφαρίσαν

χνουδάστραφτε

χρουσοξόμπλιαστο

Η τελευταία συνέντευξη του Νίκου Καζαντζάκη στις 22 Μαΐου 1957, λίγους μήνες πριν το θάνατό του .


Η συνέντευξη αφορούσε δύο από τα βιβλία του Καζαντζάκη, τον «Ζορμπά» και τον «Φτωχούλη του Θεού», που ήταν και το πιο πρόσφατο.


Ο τάφος του Νίκου Καζαντζάκη στο Ηράκλειο της Κρήτης με την ιστορική του φράση: «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα, είμαι λέφτερος».

#Καζαντζάκης #Ιδιωματικόςλόγος

© 2016-2019 δημιουργήθηκε από την ομάδα "Σωστός Λόγος"

Επικοινωνία:  sostoslogos@gmail.com