«Τσίπρας» και «Τσίπα» λέξεις συνώνυμες ή αντώνυμες;



Το παιχνίδι που λαμβάνει χώρα στον τίτλο του άρθρου δεν έχει σκοπό να βλάψει την εικόνα του πρωθυπουργού μας, αλλά «βολεύει» από αρκετές απόψεις να χρησιμοποιήσουμε το όνομά του για να εξηγήσουμε ακριβώς τη σημασία της λέξης «τσίπα».

Οι αρχαίοι μας πρόγονοι,που μπορεί να μη χρησιμοποιούσαν την λέξη «τσίπα», το αίσθημα όμως της ντροπής που δηλώνει η εν λόγω λέξη το απέδιδαν περίφημα με τη λέξη «αἰδώς».

Κατ΄εντολή του Δία , ο Ερμής προσέφερε στο ανθρώπινο γένος δυο πολύτιμα δωρά προκειμένου να συγκροτήσουν κοινωνία, την αἰδώ και τη δίκη.

Η «αἰδώς» ταυτίζεται με τη ντροπή, την ταπείνωση που νιώθει ένας άνθρωπος όταν συμπεριφέρεται με τρόπο που αντιβαίνει στους άγραφους αλλά και σε γραπτούς νόμους. Μάλλον, αυτά τα δώρα με το πέρασμα αρκετών χρόνων έχασαν την αίγλη τους και η αναισχυντία και η αδικία πήραν τη θέση τους.

Η «τσίπα» χρησιμοποιείται μεταφορικά για να δηλώσει τη ντροπή, τη συστολή , την έλλειψη ηθικών ερεισμάτων. Κυριολεκτικά σημαίνει πέτσα, αλλά εναλλακτικά αναφέρεται και στην παχιά κρούστα των γαλακτοκομικών προϊόντων.

τσίπα (η) ουσ, [<μσν. τσίπα (= πέπλος, τσεμπέρι)] λεπτός υμένας, λιπώδης υμένας που περιβάλλει τα σπλάχνα ζώου, σκέπη | κρούστα στην επιφάνεια υγρών || (μτφ.) ντροπή, συστολή: φρ. δεν έχει τσίπα, είναι αδιάντροπος, ξετσίπωτος.

Άγνωστης ετύμολογικης προέλευσης λέξη με κάποιουν να θεωρούν ότι είναι, πιθανόν, σλαβικής προέλευσης (tsipa), ενώ άλλοι το συνδέουν με το μεσαιωνικό τσεμπέρι (στη Λευκάδα τσίπα είναι το μαύρο ή το καφέ κεφαλομάντηλο των γυναικών), ή με τη σίφα του Ησύχιου (υμένες που καλύπτουν το πρόσωπο του εμβρύου). Στην ποντιακή διάλεκτο “τσίπα” σημαίνει ομφαλός.


#τσίπα #ετυμολογία #αιδώς #ντροπή #συνώνυμο

© 2016-2019 δημιουργήθηκε από την ομάδα "Σωστός Λόγος"

Επικοινωνία:  sostoslogos@gmail.com